Verkiezingsdebatten

Column 4, juni 2010

Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 9 juni 2010

Verkiezingsdebatten

Het is zo´n vijftien jaar geleden, tijdens een zomervakantie die mijn vrouw en ik doorbrachten in de Yorshire Dales. We hadden een flink stuk gefietst en waren blij dat we eindelijk een Pub zagen. De deur was open en een beetje aarzelend stapten we naar binnen. In het schemerduister zagen we een ruimte met dennengroen aan het plafond. Op ladders waren twee mensen bezig allerlei versieringen aan te brengen. "Natuurlijk zijn we open", zei de vriendelijke kastelein, terwijl hij de ladder afkwam. Toen we hem vroegen, of er binnenkort een feest zou worden gehouden, antwoordde hij: "Ach ja, die stamgasten hier. Ze willen een kerstfeest, en wel nu. En als mijn gasten nu een kerstfeest willen, dan krijgen ze nu een kerstfeest." - Mooi. Prachtig. Maar - eh? - Waar heb je het eigenlijk over? - Over die verkiezingsdebatten voor radio en tv. - Jij vindt, dat die in het verkeerde jaargetijde plaats vinden? Jij had ze liever ergens na de verkiezingen gehad of zo? -Ik had ze liever in geen enkel jaargetijde gehad, in geen enkele maand, op geen enkele dag. Of als dat echt niet kan, dan in vredesnaam maar midden in de nacht. - In de kerstnacht? - Hou op. Gewoon, midden in de nacht. Dan luisteren misschien mensen, die niet kunnen slapen. Met deze programma´s vallen ze subiet in slaap. - Je bent een ouwe zeur. - Luister. We hebben net schaatsen gehad, winterspelen. En nou krijgen we de "Tour" en het WK-voetbal en weet ik wat allemaal.. Een gewoon mens wordt daar al helemaal gek van. En dan komt dit er ook nog eens overheen! - Sportief ben jij. Man, dit is toch een soort voetbal? Er wordt gescoord en het publiek vermaakt zich. Mooi toch? - Was het maar voetbal. Dan had je tenminste duidelijke doelen: twee van die witte hokjes met een net weet je wel, die iedereen kan zien. Daar moet de bal in - of niet - . Dan had je tenminste spelregels en een scheidsrechter en een uitslag. Maar dit lijkt meer een songfestival. Criteria lied onbekend. Criteria vertolker onbekend. Nou ja, het schijnt iets met muziek te maken te moeten hebben. - Ho ho ho. Het liedje is heel duidelijk: Bezuinigingen. De vertolker is ook heel duidelijk: De lijsttrekker. En het heeft alles met politiek te maken. Hypotheekrenteaftrek. Hy (uiteraard geen zij) hy po(o,ja) theek (teek? teak? thee?) ren (kippenren? hardlopen?) te (ja, veel te moeilijk allemaal) aftrek (o nee toch? of bedoelen ze misschien iets met doortrekken van iets met die po of zo?). Voor inburgeraars is dit toch een woord om dol van te worden? Zo leren ze die taal nooit, laat staan, dat ze ooit mogen stemmen. En dat was toch wel handig geweest tegen Wilders. Misschien. - Het liedje is helemaal niet: Bezuinigen. Het liedje is: "Wil jij dat een ander voor de bezuiniging moet opdraaien, dan moet je mij stemmen? En het gaat helemaal niet om een wedstrijd tussen lijsttrekkers, het gaat om de commentaren achteraf. En vervolgens krijg je dan het eindeloos herkauwen door radio en tv. En tenslotte komen dan ook nog eens de commentaren van de kranten op dat hele circus. - En daar overheen kom jij dan nog eens aankakken met een column over die commentaren op die commentaren op die commentaren.. Mooi hoor. Ik dacht dat de politici altijd zo klaagden over de diepe kloof tussen Den Haag en de kiezer. Nou wordt die kloof boordevol geplempt en dan is het volgens jou weer niet goed. - Het ging er volgens mij om, om meer mensen naar de stembus te krijgen. Je gelooft toch niet, dat er nu meer mensen gaan stemmen? Als je als normaal mens al dit mediagedoe moet ondergaan, dan krijg je toch een enorme afkeer van die hele politiek? Dan wil je toch nooit, nooit, nooit meer stemmen? - En waar ik heel bang voor ben: dan wil je toch nooit, nooit, nooit meer gestemd worden? - Ze zeggen toch altijd, dat politiek een kwestie van vertrouwen is? - Ja, ja, ik hoor het iemand zeggen, geloof ik. - Nou, als je de mensen moet vertrouwen, dan moet je ze toch eerst horen en zien? Nou krijgen de mensen daarvoor uitgebreid de gelegenheid en dan is het weer niet goed. - Ja, ja en de jury gaat dan dat "vertrouwen wekken" van de spelers beoordelen. Die kijkt dan hoe ze hun handjes houden, of ze grapjes maken, of ze lief of stout aangekeken worden, of ze genoeg medespelers beletten om uit te praten, of ze goed kunnen bekvechten, of ze genoeg winst uitstralen, of ze genoeg spiegeltjes en kraaltjes uitdelen? Het gaat helemaal nergens over. Ik dacht dat we in dit land met acht crisissen tegelijk te maken hadden, die onmiddellijk moesten worden aangepakt. En dan houden de daarvoor verantwoordelijke mensen zich wekenlang met deze ongein bezig. Vóór de verkiezingen. En vraag niet hoelang nog ná de verkiezingen. - Jij bent onverbeterlijk. Je wilt die hele politiek over boord zetten, lijkt het wel. Als je dat doet, blijven alleen de messen over om je doel te bereiken. Zonder politiek nooit vrede op aarde. In juni. Helaas moeten we dit opmerkelijke tweegesprek - of heet dat een debat tegenwoordig: hier afbreken.

Tsjalling Buwalda