Zure Kolen

Column no 10, november 2010.

Aanleiding is de recente explosie van reacties in het Noorden op de uitspraken van Minister Verhagen op 4 november 2010.

Op die datum zwichtte de minister voor de weerstand in Barendrecht en kondigde hij aan zo snel mogelijk naar het Noorden te zullen gaan voor overleg over de opslag van CO2 (koolzuurgas). (Zie ook column 7-10)

Zure Kolen

Eindelijk kwam de man, slechts gekleed in een sportbroekje, naar buiten. Ongedeerd. Hij had langdurig onderhandeld met de terroriste die zich in het gebouw hadden verschanst met 200 gegijzelden, en die gedreigd hadden er elke dag twee te zullen doden. Gespannen, vroeg de burgemeester aan de onderhandelaar, of de terroristen concessies hadden gedaan. "Inderdaad", sprak de onderhandelaar. "Ze verklaren zich thans bereid om hun volgende slachtoffers niet zonder meer te dumpen, maar netjes te begraven". Geroerd schudde de burgemeester de onderhandelaar de hand. "Je hebt ons van een groot probleem verlost", sprak hij dankbaar.

Natuurlijk. Er zijn allerlei risico´s te noemen tegen de opslag van CO2 in de Noordelijke bodem. Zoals: - De risico´s van CO2 in de bodem. CO2 is zwaarder dan de lucht om ons heen. Bij een lek in een CO2-leiding of -opslagplaats, zal het gas de onderste luchtlaag verdringen. Een percentage van 17% CO2 in de lucht is dodelijk voor de mens. - Het gevaar van laagfrequent geluid (lfg). Dat zijn bromtonen, die worden veroorzaakt door installaties, zoals op de Gaslocatie Grijpskerk. Die planten zich via de lucht en de bodem voort. Ongeveer 5% van de bevolking kan die tonen horen. Voor hen zijn die bromtonen op den duur niet meer te harden. Welnu, die bromtonen kunnen ook veroorzaakt worden door de installaties, zoals compressoren, die voor de opslag in de bodem van CO2 vereist zijn. Is CO2-opslag in oude gasvelden wel veilig? Natuurlijk belooft de regering dat daarnaar studie zal worden verricht. Maar in feite wil de regering alvast CO2 opslaan op drie plaatsen in het Noorden en noemt dat gelijk maar een demonstratieproject. Maar studieprojecten, demonstratieprojecten en discussies daarover, leiden af van de "eigenlijke" vraag waarom er ineens CO2 moet worden opgeslagen. Antwoord: de nieuwe centrales aan de Eemsmond. Met name de twee nieuwe kolencentrales (van Nuon en RWE). Het is niet te geloven. Verduurzaming van de energievoorziening hoort te beginnen met de vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen. Als eerste de kolen, omdat die het meest vervuilen. En wat doen wij? Wij zijn in 2010 doodleuk bezig om nog eens nieuwe kolencentrales te bouwen. Terwijl die extra energie in Nederland niet nodig is. En ondanks het feit dat het elektriciteitsnet die extra energie waarschijnlijk niet aankan. Deze regering gaat daar gewoon mee door. En kapt vervolgens af wat onder vorige kabinetten moeizaam tot stand is gebracht of in gang is gezet. Denk aan het verhogen van de maximum snelheid naar 130 km/u, aan het afbreken van het werk aan de ecologische hoofdstructuur. Aan het opheffen van het Ministerie VROM, waardoor er nog verder gerommeld mag worden met onze zo kostbare ruimte. Het vorige kabinet wilde in 2020 zover zijn dat 20% van de energieopwekking duurzaam zou zijn. Dit kabinet zakt terug naar 14% en gaat ook dat percentage niet halen. "De situatie is zorgelijk", zo stelt de Raad voor Ruimtelijk -, Milieu- en Natuuronderzoek (RMNO). "De oorzaak daarvan is volgens de Raad het ontbreken van een duidelijke regie door de overheid. Ze voert een hap-snap-beleid, met name het ministerie van Economische Zaken". Dit kabinet slaat steeds wilderser om zich heen. Het is goed, dat tegen dit chaotische beleid zonder enige lange termijn visie verzet komt. En dat kwam er de laatste weken. Laten we ons even beperken tot de politiek in de provincie Groningen. Tenminste de raden van vijf gemeentes, waaronder Grootegast, Marum en Zuidhorn, maakten met een algemeen aangenomen motie duidelijk, dat de mensen hier geen CO2 -opslag willen. Het bestuur van de Provincie Groningen, dat in het verleden ruimhartig de ruimte in eigen bodem in Den Haag kwam aanbieden, kreeg de wind van voren. Max van den Berg kreeg van zijn eigen PvdA - fractie er behoorlijk van langs in de Statenvergadering van 17 november j.l. Een motie van de PvdA kreeg een ruime meerderheid. Daarin eisten de staten o.a. "op rijksniveau...een volwaardige agenda, leidend tot een noodzakelijke en gewenste definitieve verduurzaming van de energievoorziening van Nederland" en "Noord-Nederland wordt gevrijwaard van de vestiging van een kerncentrale en/of de opslag van kernafval." (Ja, want die adder zit er ook nog onder!) De meeste partijen in de staten zijn druk bezig met hun verkiezingsprogramma´s voor maart 2011. Het verkiezingsprogramma van GroenLinks´ Provinciaal gaat ook in die richting. GroenLinks legt zich m.i. echter teveel neer bij de formeel bescheiden rol van de Provincie, omdat het Rijk in feite de beslissingbevoegdheid heeft over CO2 -opslag. Dat Rijk is op dit moment stuurloos, ambitieloos, onbetrouwbaar en chaotisch bezig en laadt niet de schijn op zich ook maar enigszins onder de indruk te kunnen raken van zorgvuldig rolbewustzijn van lagere overheden. Tegen zo´n Steenkool B. Bommel overheid kun je als provincie en gemeentes alleen maar gebruik maken van alle democratische middelen en scherp, hard en doelgericht opereren. Koolzuurgas-opslag? Sorry. Geen geld! Geen tijd!

Tsjalling Buwalda