AZC - NEE

14-01-2016 00:10:35 | Door Trof, Kasper

Column 1 – 2016  Tsjalling Buwalda

Over communicatie met tegenstanders van een AZC in de gemeente Zuidhorn

AZC  >  NEE.   AZC  >  WEG ER MEE.

Ook in de gemeente Zuidhorn zijn mensen die dit soort kreten uiten, in verschillende vormen en in verschillende media. Hoe ga je als gemeentebestuur met deze weerstand tegen de komst van een AZC om? Communiceer je met deze tegenstanders?  Of  beschouw je dat als toch maar boter aan de galg? Zuidhornse  politici geven geen eenduidig  antwoord op deze vraag.  

In deze column vijf (denkbeeldige) uitspraken van politici tegen deze communicatie. Let wel, het gaat niet over vóór en tegen de komst van een AZC. Het gaat over vóór en tégen de communicatie met tegenstanders van de komst van een AZC in onze gemeente. Ik zeg erbij: de politici zijn gefingeerd en de uitspraken zijn sterk overdreven, ter wille van de duidelijkheid.

Politicus: “Ik walg van zo’n standpunt. Met zo iemand praat ik niet”

Iedereen in dit land mag een standpunt hebben, denken, zeggen, schrijven. En ieder ander  mag vervolgens dat standpunt  wegen en beoordelen, op rationele, gevoelsmatige, ethische  en weet ik wat voor gronden. Je mag “nee-nee” ook roepen tegen reclame in je brievenbus en op je laptop. Je mag in dit land zelfs uit walging “nee-nee” roepen tegen een uitgesproken brave burger als Tom de Ridder. Kortom, walging mag, als die maar niet leidt tot nalaten  of weigering van communicatie.

Politicus: “Praten heeft geen enkele zin.  Zulke mensen overtuig je nooit”.

Overtuigen?  Is dat het doel van de communicatie van de overheid met haar burgers?  Tja, dan ben je als overheid wel even bezig, lijkt me. Dat is niet alleen een onhaalbaar, maar ook een irreëel  doel.  Willen overtuigen, dat veronderstelt dat je wilt redeneren met inhoudelijke argumenten. Dat veronderstelt, dat je wilt redeneren op een rationeel niveau. Maar mensen die tegen een AZC zijn, zijn bang, voelen zich bedreigd, voelen zich miskend. Hun weerstand tegen de komst van een AZC  is een mening, op grond van gevoelens. Die liggen niet op het  rationele, maar op het emotionele vlak.

Voorbeeld. Iemand, die bang is voor muizen, praat je niet van zijn angst af met een beschrijving van een muis en zijn functies. Hoe verantwoord die beschrijving ook is.

Of neem een bergwandelaar, die een punt bereikt, waar hij niet verder durft.  Het pad is heel smal geworden en aan één kant gaapt een steile afgrond. De angst verlamt de bergwandelaar. Hij kan niet meer verder.

Wat doet de gids dan? Vertelt hij hoeveel centimeter de breedte van het paadje is en vergelijkt hij die met de breedte van de bergschoenen van de bergwandelaar? Of houdt hij een ander rationeel  en ongetwijfeld verantwoord betoogje?  Dat zou uiteraard zinloos zijn en misschien zelfs averechts werken. Wat moet de gids dan wèl doen? Hij moet de tijd nemen.  Hij moet inspelen op de angst, proberen het zelfvertrouwen op te peppen.  Misschien kan hij uiteindelijk iets zeggen als: “ Hou je vast aan dit touw, kom achter me aan, blijf recht voor je uitkijken  en we bereiken samen veilig het eind van dit smalle stukje.”

Dat beroep op het vertrouwen  van de bergwandelaar in de gids, kan uiteraard alleen maar, als de gids dat vertrouwen  heeft opgebouwd in de dagen daarvóór.  Dat vertrouwen is essentieel.  En een voorwaarde om de bergwandelaar toch mee te krijgen.

Overtuigen? Staatssecretaris Klaas Dijkoff  benadert de asielproblemen vooral pragmatisch. Een journalist vraagt hem of hij daarmee meer draagvlak creëert voor de opvang van asielzoekers. Dijkhoff (VVD) antwoordt (ik citeer uit een interview):

 “Ik probeer in mijn publieke optredens mensen niet te overtuigen door op mijn eigen verhaal te blijven hameren. Ik leg ze de feiten uit, de keuzes die ik heb en mijn overwegingen. Als ik mijn gedachtegang laat zien, kunnen mensen in elk geval de redenering volgen…”. 

Ik denk, dat hij daarmee open te werk gaat en dat lijkt me een eerste voorwaarde voor het wekken van vertrouwen.

Politicus: “Je kunt beter wachten, totdat je concreet kunt zijn over een AZC, als  dat hier  komt”.

Dan ben je dus te laat. Als je vertrouwen wilt opbouwen, moet je dus niet wachten. Dan moet je vanaf het begin de inwoners  open en duidelijk informeren en meenemen in het hele proces van stappen en beslissingen.

Politicus: “Overleg met de inwoners over opvang van vluchtelingen is niet zonder risico”.

Groeperingen als Pegida en andere Anti-Islam-bewegingen  struinen de media af op zoek naar informatieavonden over de opvang van asielzoekers. Aanhangers worden opgeroepen om met zoveel mogelijk mensen naar deze bijeenkomsten te komen en die te verstoren.  Dat risico bestaat, absoluut.  Maar ook hier geldt dat, door vanaf het begin de burgers in het proces mee te nemen, in kleine stappen en  met regelmaat, je het risico van ordeverstoring  verkleint. Het is ook waar, dat je door goede maatregelen vooraf het risico van verstoring kunt beperken. Verder zijn kleine bijeenkomsten per dorp te verkiezen boven één grote, massale, centrale informatiebijeenkomst. Hoe kleinschaliger, hoe meer mogelijkheden tot echte communicatie met de inwoners.

Politicus: “Als politicus ben ik er vooral voor mijn achterban en niet voor die van de PVV”

Je meent het!  Ik zou bijna zeggen: “Ik walg van dat standpunt.”  Nee, Nee, NEE! Als politicus in deze gemeente sta je hier niet voor de belangen van de leden van je politieke partij, zelfs niet voor die van je kiezers, maar voor het algemeen belang.

 

Een AZC in Zuidhorn. Voorstanders gaan uit van de noodzaak om berooide vluchtelingen op te vangen. Hun uitgangspunt is barmhartigheid. Tegenstanders  gaan uit van de bedreiging van de eigen vertrouwde omgeving en van de eigen  waarden en normen. Van de bedreiging  van de eigen positie en toegang tot werk en woning. Hun uitgangspunt is angst.

Bas Heijne schreef begin deze maand in een Essay over de kloof tussen twee wereldbeelden in onze samenleving :
“…Kijk naar de onderliggende emoties. Verlies van eigenwaarde, bedreigde eigenheid, een heftig gevoel van miskenning, niet gezien worden – het is al jaren de grondtoon van  de onvrede…Je vindt het terug in de rellerige protesten tegen de opvang van vluchtelingen, de weerklank die de bewust opgeklopte retoriek van Geert Wilders vindt,…”

De twee wereldbeelden markeren de kloof in onze samenleving. De kloof in kansen op de arbeidsmarkt, inkomen, toegang tot en keuze van informatie en mogelijkheden om informatie en nieuws te duiden. Die kloof wordt met de dag groter. Dat is gevaarlijk. We moeten als samenleving  er alles aan doen om die kloof in te dammen. Politici spelen daarbij een sleutelrol. Hun belangrijkste gereedschap in onze gemeente  daarbij is communicatie.

Zuidhorn, 13-1-2016