Trump, Tribe & Tradition

17-11-2016 23:25:44 | Door Trof, Kasper

Column 8 – 2016  Tsjalling Buwalda

Naar aanleiding van de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten van Amerika

Het is Trump geworden. Nu zal de wereld vergaan.

Nog  een paar weken het geweld van paniekerige vragen,  boeiende beschouwingen, wijze commentaren en roerende verontwaardiging doorstaan.

Dan is het 20 januari. Dan is het zo ver. Hoe ver?

In 1970 gaf ik les aan een lerarenopleiding in Congo. Even tussen haakjes: U weet dat Congo in 1960 onafhankelijk is geworden.   Chaos, dood en  verderf was het gevolg. Tot Mobutu in 1965 de macht greep en een zekere rust bracht. Maar bijvoorbeeld bij alle openbare diensten  bleef het ontbreken aan vakmanschap, deskundigheid  en kennis om de zaken normaal te laten functioneren.  Het onderwijs was in het algemeen van een bedenkelijk laag niveau. 

Uit alle hoeken van het immense land waren de studenten gekomen. Ongeveer 10% van de gegadigden kon daadwerkelijk worden geplaatst. Dan, de eerste les van het nieuwe cursusjaar. Een  ruimte vol studenten. “Wie van jullie heeft een boek?” vroeg ik. Ongeveer een kwart van de studenten bleek het boek te hebben, dat we nodig hadden voor de module.  Een wonder, dat ene kwart. En lastig die overige driekwart. De boeken waren ongetwijfeld onderweg, ergens tussen Frankrijk en ons instituut. Maar voorlopig hadden we een fors probleem. De oplossing moest gezocht worden in het onderlinge uitwisselen van een boek tussen vier studenten, leek mij. Ik probeerde de studenten tot concrete onderlinge afspraken te laten komen. Maar dat lukte in eerste instantie niet.

Samenwerken met een student van een andere stam? Kom nou. Die zou later een concurrent worden op de arbeidsmarkt immers?  Die ga je toch niet helpen ?

Ander voorbeeld. Aan het einde van een cursus. Overgangsvergadering. Als docenten moeten we een besluit nemen of  de studenten dóór kunnen naar het volgende jaar of niet. We komen bij student X. Het is duidelijk, deze man heeft op bijna alle vakken gefaald. Maar tot onze verbijstering begint een collega heftig te protesteren. Die cijfers, die kloppen allemaal niet. We houden  veel te weinig  rekening met de bijzondere privéomstandigheden van de student. Hij moet gewoon over. Onze collega stelt zich persoonlijk garant, dat de student zonder problemen het volgende jaar aan kan.

Ik begrijp er niets van. Tot het duidelijk wordt, dat de student uit hetzelfde dorp komt als de docent. Ze zijn van dezelfde stam.  Een lid van je eigen stam, dat steun je door dik en dun. Stam-solidariteit is een ijzeren regel in heel Afrika.

Twee voorbeelden van Tribalisme. Tribalisme houdt in dat je solidair bent met de leden van je eigen stam, ze altijd helpt, en ze onvoorwaardelijk  voortrekt ten koste van leden van andere stammen.

In het traditionele Afrika is tribalisme heel begrijpelijk.  Het is/was  de enige manier om te overleven. In de postkoloniale tijd proberen de nieuwe, onafhankelijke staten  om naties te worden en een nationaal gevoel bij de inwoners te ontwikkelen.  Nationalisme moet tribalisme vervangen. Maar Tribalisme bleek / blijkt de meest taaie hindernis op weg naar nationaal denken, naar een land zonder corruptie, zonder etnische tegenstellingen en etnisch geweld.

20 januari, dan is het zo ver.  Hoe ver?

Trump heeft  zich een boeiende en bizarre entertainer getoond. Laten we even aannemen, dat Trump  zijn fijnzinnige cabaretoptredens weet om te zetten in een beleid dat daarmee enigszins in lijn is.  Zoals een muur  langs de Mexicaanse grens.  Nou ja, hier en daar mag het ook een hek zijn. Weg met de illegalen. Overheid zo klein mogelijk. Iedereen kan zich zelf helpen. Weg met de internationale verplichtingen en handelsakkoorden. Klimaat-maatregelen: allemaal onzin. Solidariteit alleen met de eigen mensen, met de blanke Amerikanen.  Van Mat Johnson verscheen vorig jaar een boek over het leven van een man (Warren) in de VS, wiens vader een blanke en wiens moeder een zwarte is (net zoals bij de schrijver).Op een goed moment verzucht  Warren wanhopig: “Mensen zijn niet sociaal, ze zijn tribaal. Ras bestaat niet, maar stammen zijn fucking echt” Met Trump wordt de taaie strijd tegen racisme, vreemdelingenhaat en homofobie in de VS weer een hopeloos  gevecht tegen de bierkaai. Met Trump komt  het oude Afrikaanse stam-denken  weer helemaal terug.

Nederland. 15 maart, dan is het zover. Hoe ver?

Onze populisten kunnen er ook wat van. Laten we even aannemen, dat ze hun roerende redevoeringen - die blijk geven van een diep inlevingsvermogen met de hardwerkende gewone mensen in ons mooie land -  weten om te zetten in een beleid, dat met die oprechte gevoelens enigszins in lijn is. Dus gewoon voortzetten van het bestaande beleid. Zoals een muur tegen de buitenlanders.  De dijken zijn net op orde. Een mooi fundament voor  de muur tegen het barre buitenland.  Opgewekt  wentelen we ons  met onze kolencentrales in onze milieumest.  Ergens in de staart van de Europese landen. Weg met de internationale verplichtingen en handelsakkoorden. Solidariteit alleen met de eigen mensen. Met de Nederlanders. De term autochtoon hoeft er niet meer bij , want er is maar één soort Nederlanders, de blanke Nederlanders.

Het past allemaal precies bij wat we willen. Muren, schuttinkjes,  schotjes, hekjes.  In de godsdienst. In de politiek. We hebben nu iets van 20 partijtjes  in de Kamer. Op naar de 150!

Decentraliseren. Iedereen kan voor zich zelf zorgen.  Participatie, mantelzorg, de eigen stam. De rest zoekt het zelf maar uit.

Europa? Kom nou!

Terug naar de oude Afrikaanse stamtradities.

African Disign is in, tegenwoordig. Drie Afrikaanse landen trekken hun handtekening in voor het samenwerken  met het Internationaal Strafhof. Waarschijnlijk uit angst om aangesproken te worden voor  hun betrokkenheid bij etnisch (= tribaal) geweld. Amerika heeft zelfs nooit willen meewerken aan het Internationaal Strafhof. Aan het Permanente T r i b unaal van de VN.

Zuidhorn, 15-11-2016