Kabinetsformatie

06-06-2017 21:56:52 | Door Trof, Kasper

Column 5 – 2017, Tsjalling Buwalda

Naar aanleiding van het zich terugtrekken van Edith Schippers als informateur.

Gewacht en gewacht. Maar het telefoontje van Edith kwam niet. Ze zag het kennelijk niet meer zitten om nog mijn advies te vragen en heeft de klus doorgeschoven. Dan zit er niets anders op, om mijn simpele oplossingen voor het formatieprobleem maar even op papier te zetten voor Jesse. Ze moeten het in Den Haag toch hebben van de oude mannen. Zie meneer van Ojik, één van de secondanten van Jesse, die ook op het terrein van asielmigratie zeer deskundig is. Zie meneer Tjeenk Willink.

De eerste vier partijen-poging sprong af op “Migratie”. Hoe verzinnen ze het! Dat was nou net het simpelste onderwerp van de drie hoofdthema’s. Immers, wat kun je beter doen dan afspreken, dat je je ten aanzien van “migratie” gewoon gaat houden aan de internationale verdragen, die Nederland heeft ondertekend? Zoals het Vluchtelingenverdrag. En de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Met daarin bijvoorbeeld het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten (art. 14). En het recht op arbeid (art. 23). En zoals de Europese verdragen ten aanzien van vrij verkeer van goederen, diensten en personen. Welke van de vier partijen kon daar tegen zijn?

Trouwens, het argument van de bijna pijnlijke leemtes in het aanbod aan geschoolde arbeidskrachten hier, zal elk nog eventueel overgebleven kruimeltje verzet bij bijvoorbeeld de VVD doen smelten als een restje sneeuw in de zomerse zon van vandaag.

Het tweede thema: het Milieu. Of: het Klimaat. Wat kun je beter doen dan afspreken, dat je je ten aanzien van “Klimaat” gewoon gaat houden aan de internationale afspraken? Zoals “Parijs”? Zoals de “Europese richtlijn” over het aandeel van duurzame energie in ons energiegebruik in 2020 (14%)? Welke van de vier partijen kon daar tegen zijn?

Nou ja, binnen het CDA vliegen ze elkaar daarover nog in de haren. Maar binnenkort zullen ze toch wel door de bocht gaan, dank zij gezaghebbende figuren als Herman Wijffels. Trouwens, gaan we daar op zitten wachten? Op het CDA? Dat meent U toch niet? Dat lijkt me niet helemaal, niet direct, ik bedoel… in het algemeen belang. In dit geval niet. Om niet te zeggen: eigenlijk nooit. Ik bedoel: nimmer.

Komen we bij het laatste grote thema. De maatschappelijke ongelijkheid. De groeiende kloof tussen de mensen mèt en de mensen zonder bestaanszekerheid. Ja, inderdaad, dat is andere koek. Je bent aanhanger van het neoliberale model, dat die kloof alleen maar breder en dieper maakt. Of je bent daar een tegenstander van. VVD en GL staan hierin lijnrecht tegenover elkaar. Is daar voor een nieuwe formatiepoging nog iets aan te doen?

Misschien eerst maar even weer die Universele verklaring in de strijd werpen, lijkt me.
Art. 22: “Een ieder heeft als lid van de gemeenschap recht op maatschappelijke zekerheid en heeft er aanspraak op door middel van nationale inspanning en internationale samenwerking……”

Maar de discussie moet natuurlijk heel ergens anders beginnen. Namelijk bij de uitslag van de verkiezingen. Zou het misschien een ideetje kunnen zijn om de verkiezingsuitslag te betrekken bij de kabinetsformatie? Kunnen de heren daarvoor misschien toch een klein gaatje vinden in hun overvolle agenda voor de formatieonderhandelingen?

Die uitslag liegt er niet om. Het huidige demissionaire kabinet is grondig afgestraft. De PvdA werd afgedankt. Van de 38 zetels bleven er nog 9 over. De VVD verloor 8 van de 41 zetels. ook een fors verlies. Zeker als je in aanmerking neemt, dat aardig wat stemmen op de VVD strategische stemmen waren. Dus van kiezers die alleen uit angst voor Wilders op de VVD hebben gestemd. En waarom ging de PVV nog weer verder vooruit (5 zetels)? Door kiezers, die die buitenlanders niet willen? Ik denk eerder door mensen, die werkloos zijn of dreigen te worden en die moeilijk een woning kunnen vinden. En die het sprookje geloven, dat dat komt door de buitenlanders. Dan hebben we nog de winst van de partij voor de Dieren en voor GroenLinks. Wilt U het nog duidelijker hebben? De kiezer heeft de afbraak van de verzorgingsstaat tijdens de afgelopen kabinetsperiode genadeloos afgestraft.

Dit signaal van de kiezers moet toch een overheersende rol spelen in de kabinetsformatie? De vier partijen zijn nu opnieuw - lijkt het - bezig met een spel, het formatiespel, waarbij ze de spelregels van het verkeerde spel, het partijpolitiekspel, hanteren. Alsof je voetballers het veld in stuurt met de spelregels van waterpolo. Dat wordt toch een (kletsnatte) slachting?

Wat heeft dit gedoe te maken met het Parlement en zijn taak van hoogste gezagsorgaan? Een Minderheidskabinet en een dun regeerakkoord waarin doel en koers van het Kabinet worden omschreven, zou de hele Kamer wél bij alle thema’s betrekken. Mag dat misschien? De vorming van zo’n Kabinet kan bovendien in één week – OK, in twee weken – zijn gepiept.

Wat heeft dit gedoe te maken met Democratie? Ik dacht, dat we omstreeks 2000 het Dualisme opnieuw nadruk hadden gegeven in de verhouding tussen volksvertegenwoordiging en bestuur. Op gemeentelijk-, op provinciaal- en op nationaal niveau. De Kamer kiest en benoemt het Kabinet, dat bestaat uit Ministers: deskundigen, vakmensen op het terrein van hum Ministerie. En de Kamer, de hele Kamer, bepaalt, wat dat Kabinet, wat die Ministers moeten doen.

Simpel toch? Och, de oudjes weten dit allemaal wel. Ik bedoel de mensen als van Ojik en Tjeenk Willink. Nu maar hopen, dat de onderhandelaars goed naar hen zullen luisteren. En Jesse? Die mag natuurlijk met alle plezier even kennis nemen van de splinternieuwe site van GroenLinks in de nieuwe gemeente Westerkwartier.

Zuidhorn, 2-6-2017